“Kaapverdië? Waar ligt dat ook alweer?”, hoor ik regelmatig voor mijn vertrek. Het is opvallend hoe onbekend deze eilandengroep is. Terwijl de archipel – bestaande uit 10 eilanden, waarvan 9 bewoond – zo divers is en een heerlijk klimaat heeft. Het is ook niet eens zo ver vliegen; de eilanden liggen voor de kust van West-Afrika. Doordat de eilanden vulkanisch zijn, zijn sommige heel groen en bergachtig, waar je prachtige hikes kunt maken, terwijl andere weer vlak zijn en tropische witte stranden hebben.
Boa Vista: zandstranden en zeeschildpadden
Het beste eiland om te bezoeken als je naar een bountystrand wil, is Boa Vista. Dit is na Santiago en Santo Antão het grootste eiland van Kaapverdië. Langs de kust ligt meer dan 50 kilometer aan wit zand en het is er grotendeels verlaten. De meeste resorts bevinden zich aan de westkust, ten zuiden van hoofdstad(je) Sal Rei, waar de stranden enorm breed zijn.
Maar er is meer te doen op Boa Vista. Zo cruise ik samen met een gids in een 4×4 het eiland over, dat af en toe wat weg heeft van een maanlandschap. Boa Vista hoort bij de oostelijke, vlakke en zanderige eilanden van de archipel, die door wind en Saharazand in de loop der tijd een heel ander gezicht hebben gekregen dan de bergachtige eilanden in het westen. Ik zie woestijnachtige gebieden met zandduinen, opgedroogde rivierbeddingen, met tussendoor wat verlaten dorpjes. Om daarna geheel onverwacht uit te komen bij een grote roze zoutvlakte: Salina de Curral Velho. Prachtig!
Wat je echt niet mag missen op Boa Vista zijn de schildpadden. Tijdens het legseizoen (juli tot oktober) organiseren natuurgidsen avondtours op verschillende stranden, zoals bij Ervatão en Porto Ferreira, waarbij je de dieren van dichtbij kunt zien. De regels zijn streng – geen wit licht, niet aanraken, geen geluid – maar het is een zeer indrukwekkende ervaring. Boa Vista is niet zomaar een plek waar af en toe een schildpad aan land komt, het is een van de belangrijkste nestgebieden voor zeeschildpadden in de oostelijke Atlantische Oceaan. Ook buiten het seizoen kun je ze spotten, bijvoorbeeld tijdens het snorkelen. Ook is het leuk een duiktrip naar scheepswrakken te maken, of een boottocht naar de kleine onbewoonde eilandjes zoals Ilhéu de Sal Rei.
Santiago: slavenhistorie en sundowners
Ik reis door naar Santiago, het grootste eiland van Kaapverdië. Hoofdstad Praia is hier het politieke en economische centrum. Op Santiago wonen de meeste Kaapverdianen en dat voel je meteen: het is hier drukker, rommeliger en minder op toeristen gericht dan op de andere eilanden. Praia is niet een hele mooie hoofdstad, wel heel levendig. In het centrum, het zogenaamde Plateau, vind je koloniale
gebouwen, pleinen en marktjes.
Het leukste stadje (dorpje) van het eiland is Cidade Velha. Dit is de oudste stad van Kaapverdië, gesticht in 1462, en de eerste Europese nederzetting in de tropen. Het stadje staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco en heeft onder andere een oude kathedraalruïne en een fort op een heuvel. Ook kun je in de omgeving prachtig wandelen. Tegelijk is dit een beladen plek: eeuwen geleden was Cidade Velha een belangrijk centrum van de trans-Atlantische slavenhandel. Mensen werden hier verhandeld en op schepen gezet richting Amerika. De ‘schandpaal’ waar mensen aan vast werden gebonden, staat nog op het plein, ter herinnering aan deze donkere tijd.
Aan de noordkust vind ik mijn lievelingsplek van Santiago: Tarrafal. Dit is een pittoreske vissersbaai met een mooi zandstrand en een relaxte strandbar. De perfecte plek voor sundowners en om te reflecteren op een indrukwekkende dag.
Fogo: vuureiland
Fogo is een van de groenste en minst toeristische eilanden van Kaapverdië. De naam betekent ‘vuur’, en die draagt het eiland niet voor niets. Fogo wordt gedomineerd door de nog altijd actieve vulkaan Pico do Fogo, met 2829 meter het hoogste punt van Kaapverdië. Er zijn voor zover bekend meer dan 25 uitbarstingen geweest, waarvan de laatste grote in 2014. Toen werden ruim duizend inwoners
geëvacueerd en twee dorpen verwoest. Die zijn inmiddels weer opgebouwd, deels op dezelfde plek. Juist die vulkanische bodem maakt Fogo zo vruchtbaar, waardoor er op het eiland onder meer koffie wordt verbouwd.
Samen met gids Nezito maak ik een wandeltocht naar de krater. Hij neemt me niet alleen mee naar boven, maar ook mee in zijn intrigerende verhalen over de vulkaan. Hij woonde in het dorp dat werd verwoest en zag het met eigen ogen gebeuren. “Ik heb de twee laatste uitbarstingen meegemaakt en dat was zó indrukwekkend. Vooral de laatste, die heeft mijn leven veranderd”, vertelt hij terwijl we met grote stappen naar boven klimmen. “Ik was gewoon thuis en zag de Pico vanuit mijn keukenraam vuur spuwen. Ik was niet bang, maar voelde wel hoe ‘klein’ ik was en hoe krachtig de natuur is. Sindsdien heb ik meer respect voor de aarde en leef ik meer in verbinding met de natuur en haar seizoenen. Dat heeft me een beter, meer geaard mens gemaakt.”
Wanneer we boven bij de krater aankomen, wandel ik rond en kijk om me heen naar het zwarte lavagesteente gemixt met diepe roodroze kleuren. Nezito knielt en buigt zijn hoofd, een eerbetoon aan de vulkaan die zijn leven mede heeft gevormd. We wisselen een korte blik uit en blijven daarna even zitten in stilte. Totdat het tijd is om weer te gaan. Het letterlijke hoogtepunt van een veelzijdige reis.
7X WIST JE DAT?
- De eilandengroep was tot 1975 een kolonie van Portugal.
- De eilanden zijn verdeeld in twee groepen: Barlavento (bovenwinds, o.a. Boa Vista en Sal) en Sotavento (benedenwinds, o.a. Fogo en Santiago).
- Kaapverdië telt meer dan 300 zonnige dagen per jaar. De gemiddelde temperatuur is 26 °C in de winter en 30 °C in de zomer.
- Verdeeld over alle eilanden wonen er zo’n 600.000 mensen.
- Het tijdverschil met Nederland is 3 uur in de zomer en 2 uur in de winter.
- Er wonen meer Kaapverdianen in het buitenland dan in Kaapverdië zelf – naar schatting telt de Kaapverdiaanse bevolking wereldwijd ruim een miljoen mensen. De meesten daarvan wonen in Portugal, Nederland en de VS.
- De totale oppervlakte van de Kaapverdische Eilanden is ruim 4000 km², iets kleiner dan de provincie Noord-Brabant.
