Even voordat we op station Bern aankomen, kruist het spoor de rivier de Aare. Een schitterend moment, met uitzicht op de Altstadt, de oranje daken en de torenspits van de Berner Münster. Op de achtergrond zien we de besneeuwde bergtoppen van het Berner Oberland. Een mooier welkom in de Zwitserse hoofdstad kunnen we ons bijna niet voorstellen. Bern is een bijzondere, overzichtelijke stad met een middeleeuws stratenpatroon. De oude stad met de overheids- en kerkgebouwen op de stadsflanken en kilometers aan overdekte passages, staat op de Unesco Werelderfgoedlijst en is een geweldige tussenstop onderweg naar de Jungfrau. Heerlijk om hier twee dagen te verblijven.
Nog altijd oude grandeur
Wij hebben deze reis helaas geen tijd om Bern in te duiken, maar treinen nog twintig minuten verder naar Thun. Ook hier is de aankomst groots. We lopen door de stationshal naar buiten en zien links Schloss Thun dat boven de stad uittorent, en rechts het beroemde bergtrio Eiger, Mönch en Jungfrau, alle drie rond de vierduizend meter hoog. Met de komst van de spoorlijn in 1859 kwam het toerisme in Thun op gang en nestelden zich maar liefst veertien grand hotels in de stad en langs het water. Toen de lijn jaren later werd doorgetrokken naar Interlaken, verplaatste het toerisme zich, maar sporen van deze oude grandeur zijn nog steeds te vinden in het knusse Thun. De Obere Hauptgasse, met zijn opvallende hoge trottoirs, uitstekende daken en kleurrijke gevels, is ook bij winters weer een plaatje. Hoogtepunt, letterlijk en figuurlijk, is het middeleeuwse kasteel op de Schlossberg. Al eeuwenlang is dit een majestueus herkenningspunt door de vier witte torens van de donjon, die al vanuit de verte te zien zijn.
Varende hot tub met chocola
Vanaf Thun neemt de trein ons mee langs de oevers van de Thunersee, naar Interlaken. Een half uur lang worden we getrakteerd op fenomenale uitzichten over het meer, waar de nevel nog in laagjes over het water hangt. De omringende bergtoppen verdwijnen langzaam uit de wolken. Je hoeft in Zwitserland echt geen (dure) Bernina of Glacier Express te nemen voor een onvergetelijke treinrit; het is bijna overal genieten, ook in de ‘gewone’ treinen.
We stappen in Interlaken Ost op het volgende boemeltje. Opnieuw volgen twintig minuten puur theater, langs de oevers van de Brienzersee. Station Brienz ligt idyllisch aan het turkooisblauwe water van het meer. Van de trein stap je hier bij het Pirate Bay Nautical Center direct over op een boot, kano of hot tub. Hoewel het voor een februaridag niet zo koud is, maar we toch voor winterse sferen komen, kiezen we voor een varend zwembad gevuld met water van 38 °C, duurzaam aangedreven door een elektromotor. Een surrealistische ervaring; terwijl de nevel nog langzaam optrekt, dobberen we heerlijk op het meer terwijl we proeven van een Zwitserse chocoladefondue, met op de achtergrond bergreuzen als de 2927 meter hoge Schwarzhorn en treinen die af en aan langs de oevers kruipen.
Altijd ijs en sneeuw
De volgende dag nemen we op Interlaken Ost op spoor 2B de trein naar Grindelwald. Het weer lijkt niet veelbelovend, maar de vrolijke Zugbegleiter beurt ons op. “Boven schijnt veel vaker de zon”, zegt hij optimistisch. “Als in de dalen de mist blijft hangen, ligt station Jungfraujoch toch meestal boven de Nebelgrenze. Ook als de Föhnwind komt is goed uitzicht vrijwel gegarandeerd. We kunnen natuurlijk geen goed weer beloven, maar er is altijd ijs en sneeuw.” Voor veel niet-Europese gasten is dat al voldoende reden om het (prijzige) ticket te kopen, zo zien we in de trein en later op de top, waar iets te luchtig geklede bezoekers uit het Midden-Oosten van gekte niet weten wat ze moeten doen in dit sneeuwparadijs.
Beroemd en berucht
In de trein van Grindelwald richting station Kleine Scheidegg hebben we een prachtig uitzicht op de Eiger Nordwand, die steeds dreigender dichterbij komt. Deze beruchte berghelling is met ruim 1800 meter een van de grote noordwanden van de Alpen. De klimroutes over deze ‘muur’ behoren tot de langste en meest uitdagende in dit gebied, met constant gevaar van vallende rotsen en lawines. De Eiger Nordwand staat dan ook vooral bekend om de dramatische (pogingen tot) beklimmingen: meer dan zeventig mensen verloren hier al het leven in het duel met de moordend steile noordwand. Maar de heroïsche beklimmingen inspireerden ook talloze filmmakers en schrijvers.
Witte zee vanuit de tunnel
Op station Kleine Scheidegg komen de treinen uit zowel Grindelwald als Lauterbrunnen aan. Hier zien we de rode boemeltjes richting station Eigergletscher verdwijnen in een zee van sneeuw, voortploeterend als een rups die steeds kleiner wordt. Een fascinerend gezicht, met skiërs op de voorgrond en de dreigende blik van de Eiger Nordwand erachter. Vanaf station Eigergletscher start het laatste stuk met de tandradbaan, waarbij we eerst 25 minuten door de donkere Nordwand rijden. We gaan inmiddels van kanton Bern naar kanton Wallis en passeren ook de Wasserscheide (waterscheiding). Vanaf hier stroomt het bergwater naar de Rhône en de Middellandse Zee, waar vanaf de andere kant het water nog via de Aare en de Rijn naar Rotterdam stroomt. In de tunnel maakt de trein een tussenstop op station Eismeer (3160m). Er is hier een raam in de Eiger gemaakt en we krijgen enkele minuten om uit te stappen en, veilig achter glas, het eindeloze witte
berglandschap te bewonderen.
Hoger kan niet
We komen aan op ons eindstation: Jungfraujoch. Deze Top of Europe ligt precies tussen de toppen van de Mönch en de Jungfrau. Dit is het hoogste treinstation van het continent, op 3454 meter hoogte. Vanaf het uitkijkplatform reikt het zicht aan de ene kant tot aan de Franse Vogezen, terwijl aan de andere kant de Aletschgletsjer aan onze voeten ligt. Hij baant zich een weg door de fascinerende bergwereld, omzoomd door vierduizenders. De gletsjer van (nu nog) 22 km lang en 900 meter diep wordt helaas jaarlijks flink kleiner. De gevolgen van klimaatverandering zijn zichtbaar. Zoals beloofd: het weer is, in tegenstelling tot in het dal, prachtig. Ook bij slecht weer kun je hier overigens prima ronddwalen. Er is van alles te zien en doen rondom het station. Bewonder er bijvoorbeeld het Eispalast, in de jaren ’30 gecreëerd door berggidsen, met verschillende gangen en ijskunstwerken.
Op de terugweg kiezen we voor de route via Lauterbrunnen en slingeren we kronkelend naar beneden. “De Zwitsers zijn altijd zeer diplomatiek”, zegt een oude vrouw naast ons. “Ook bij het aanleggen van spoorlijnen. Want die kronkelen zo de berg op dat er altijd voor iedereen uitzicht is; dan weer voor de mensen die links zitten, dan weer rechts.” Maar als de trein Lauterbrunnen binnentuft, moet je toch echt aan de linkerkant zitten. Daar zien we het schitterende Tal der 72 Wasserfälle, waar in de zomer het smeltwater van de Jungfraugletsjer met tot wel 20.000 liter per seconde het dal in klatert. Terug in lagergelegen gebied – Lauterbrunnen ligt op circa 800 meter hoogte – is dit de perfecte omgeving voor mooie winterwandelingen.
In 4 etappes omhoog
De klassieke treinrit naar Jungfraujoch verloopt in 4 etappes:
- Het startpunt is station Interlaken Ost, waar je de trein neemt naar Lauterbrunnen of Grindelwald.
- In zowel Lauterbrunnen als Grindelwald kun je overstappen op de trein naar station Kleine Scheidegg.
- Op Kleine Scheidegg volgt weer een overstap, op de boemel naar station Eigergletscher.
- Bij Eigergletscher begint de tandradbaan aan de laatste ruim 1000 meter omhoog, door de tunnel (met stop op station Eismeer), naar station Jungfraujoch.
De totale reistijd van Interlaken Ost naar Jungfraujoch duurt ongeveer 2:15 uur. Het lijkt veel sneller, want je wordt (behalve de 25 minuten in de tunnel) voortdurend opgeslokt door fascinerende uitzichten. Heb je haast, neem dan vanaf Grindelwald Terminal de snelle Eiger Express kabelbaan, direct naar station Eigergletscher.
